Let op: dit verhaal gaat over verlies en zelfdoding.
Blog door Dave de Jong, Register Uitvaartverzorger bij Nijboer
Sommige uitvaarten blijven je bij. Niet omdat ze groot zijn, maar omdat ze stil zijn. Omdat ze raken aan alles wat kwetsbaar is. Vorig jaar, na de kerstdagen en net voor het nieuwe jaar, kwam er een melding binnen van het overlijden van een jonge man. Een overlijden door zelfdoding. Hij liet zijn vrouw en hun twee jonge kinderen achter.
Mijn collega’s hadden hem samen met de familie verzorgd en thuis opgebaard bij zijn gezin. De volgende dag mocht ik naar hen toe om de uitvaart verder met hen vorm te geven. Met een zwaar gevoel stapte ik in de auto, onderweg gingen mijn gedachten alle kanten op: Hoe begeleid je een gezin in zo’n intens verlies? Wat hebben zij nodig om afscheid te kunnen nemen? Hoe draag je iets wat eigenlijk niet te dragen is?
Bij binnenkomst voelde ik de stilte, de schok en het ongeloof, maar ook meteen de liefde. Liefde voor haar man, voor hun vader, voor haar broer. Die liefde was overal; in blikken, in woorden, in wat niet gezegd werd. De familie wist goed wat ze wilden. Ze hadden helder voor ogen hoe het afscheid mocht zijn. Mijn rol was om naast hen te staan, te luisteren, mee te denken en hun wensen zorgvuldig vast te leggen. In de dagen die volgden kwam ik dagelijks bij het gezin thuis. Er ontstond een warme, vertrouwelijke band. De kinderen werden overal bij betrokken. Alles mocht er zijn; tranen, stilte, maar ook kleine momenten van lichtheid. Het leven, zelfs midden in het verdriet.
De sleutelhanger
Op één van die dagen werd mij een sleutelhanger overhandigd. Zelfgemaakt door één van de kinderen. Ze zei dat ze die voor mij had gemaakt, omdat ze mij lief vond en omdat ik zo lief was voor papa. Op dat moment stopte even alles. Ik voelde een brok in mijn keel. Mijn ogen prikten. Zo’n klein gebaar, zo groots in betekenis. Ik voelde me geraakt, vereerd en ontroerd. Dat een kind in zo’n periode ruimte voelt om iets te geven. dat vertrouwen. Dat raakte me dieper dan ik in woorden kan vangen.
Die sleutelhanger is klein en licht. Maar in mijn hand voelde hij zwaar. Zwaar van liefde. Zwaar van betekenis. Hij hangt nog steeds aan mijn autosleutel. En dat zal altijd zo blijven.
Een paar dagen voor de uitvaart legden we papa in de uitvaartkist. Weer een stap richting het definitieve afscheid. Door de koeling was er ijsvorming op de opbaarplank ontstaan en dit was bij de kinderen niet ongezien gebleven: “Dave, er ligt sneeuw. Mogen we daar sneeuwballen van maken?”. En daar stonden ze in alle puurheid, in het moment. Net hun vader in de uitvaartkist gelegd… en bezig met sneeuwballen. Mama pakte een schraper zodat ze makkelijker konden spelen. Zo vanzelfsprekend, zo liefdevol, zo echt. Wat een veerkracht. Wat een eerlijkheid. Wat een kracht in iets kleins.
De uitvaart
De dag van de uitvaart waren we vroeg bij het gezin thuis. De overbrenging naar de kerk gebeurde met zijn eigen kraan, waar hij altijd op werkte. Zo eigen, zo passend. Iets wat bij hem hoorde. Bij het eerste kruispunt stonden ouders met hun kinderen. Allemaal vroeg opgestaan om de laatste eer te bewijzen, een rij mensen. In stilte met respect. De dienst was warm en indrukwekkend. Met muziek die raakte en woorden die binnenkwamen. Een volle kerk. Nog één keer stond hij daar, omringd door iedereen die hem liefhad.
Waar ik die eerste dag met een zwaar gevoel naartoe reed, voelde ik nu vooral dankbaarheid. Dankbaar dat ik dit gezin mocht begeleiden, dat ik dichtbij mocht zijn, dat ik mocht meedragen, al was het maar een klein stukje. Deze sleutelhanger herinnert mij elke dag aan wat dit werk werkelijk betekent. Aan vertrouwen. Aan nabijheid. Aan hoe groot kleine momenten kunnen zijn. En aan hoe bijzonder het is om, in het donkerste verdriet, toch licht te mogen zijn.
